Een nog altijd populaire jeugdcultuur uit de jaren '80

De hardrockscene is een overblijfsel uit de jaren 80 maar nog steeds zeer populair. Hardrockers werden gespot in een te vaak gewassen zwart T-shirt met een spijkerbroek of een legerbroek en vaak lang haar. Daaronder worden meestal legerkisten gedragen. De muziek bestaat meestal uit gitaar, drum, zang en bas. De hardrockconcerten en –festivals zoals Woodstock, Rock Werchter en Lowlands worden door veel mensen bezocht.De menigte "danst", headbanged en springt, springen van het podium in de menigte (stagediven) of laten zich door het overige publiek op handen dragen (crowdsurfen) 

Hardrock is een muziekstroming die is voortgevloeid uit de rock en vaak gekenmerkt wordt door een hard klinkende elektrische gitaargeluid. Het tempo in de muziek is vaak hoog, de zang-, gitaar-, en orgelpartijen wisselen elkaar af en vullen elkaar aan. Net als in de jazz is een pakkende riff belangrijk om als kapstok voor de song te fungeren. Het fundament in hardrocksongs wordt door de gitaar gelegd met zogenaamde powerakkoorden.

Een ander kenmerk is het stevige zangwerk, waarin forse uithalen niet spaarzaam zijn. Enkele bekende bands in het genre zijn Aerosmith, AC/DC, Boston, Dio, Deep Purple, Dream Theater, Europe, Iron Maiden, Guns N' Roses, Kiss, Led Zeppelin, Scorpions, UFO, Uriah Heep, Van Halen enWhitesnake.

Opgemerkt moet worden dat diverse stijlen in de rockmuziek een sterke verwantschap hebben. De muziek van een groep als The Who bevatte zowel rock- als hardrockelementen. De grens tussen hardrock en metal is soms ook moeilijk te leggen. Metallica is een metalband, maar wordt vaak ook 'hardrock' genoemd. Een andere stijlcombinatie die gelegd werd, was tussen hardrock en hiphop door voornamelijk Run-D.M.C. en ook in mindere mate de Beastie Boys.

Kledingstijl

De kledingstijl van hardrockbands was eind jaren 1960, begin jaren 1970 sterk beïnvloed door enerzijds de hippies en anderzijds de kleding die motorbendes droegen. Hierbij waren lange haren en het dragen van jeans, lederen jacks, broekriemen met grote metalen gespen en motorlaarzen typerend. Bovendien werden op jacks geregeld emblemen van motormerken, motorclubs of militaire emblemen genaaid. Deze kledingstijl veranderde doorheen de tijd in essentie weinig in de volgende jaren en zelfs op de dag van vandaag zijn er nog veel bands en fans die er zo bijlopen. Het kleurenpatroon van deze outfits was doorgaans zwart, blauw en vervaald wit/grijs. Gaandeweg de jaren 70 kwam achtereenvolgens heavy metal en punkrock op, waaruit ook veel bands en fans inspiratie opdeden. Vooral het dragen van metalen medaillons, pinnenriemen en andere SM-accessoires is een door Heavy Metalbands als Judas Priest en punkrockbands als The Sex Pistols geïntroduceerde gewoonte die door veel hardrockbands en fans werd overgenomen. Naast de militaire emblemen werden er nu ook bandlogo's van lievelingsbands door de fans op de kleding genaaid (bandpatches). Dit was een gebruik dat net zoals het dragen van bandshirts, vooral diende om elkaar te kennen te geven van welke bands men fan was. Met name midden jaren 1970 waren de werelden van hardrock en heavy metal ook nog eens één geheel waarbij de genres in elkaars vaarwater lagen en de fans van beide genres tegelijk liefhebber waren.

Gaandeweg de jaren 80 deed zich analoog met de muziek, een opsplitsing in kledingsmaak tussen de fans voor. Veel hardrockbands (zoals Van Halen en KISS) en heavy metalbands als Iron Maiden en Judas Priest schoven, vooral in de VS, op in de richting van de daar ontpopte glam metal waarbij de traditionele hardrockkleding was vermengd met elementen uit glamrock en new wave. De outfits vielen op door de vele accessoires, en vulden de basiskleuren zwart en blauw vaak aan met veel fellere kleuren (rode lederen jacks en glinsterende hemden waren niet ongebruikelijk onder glam metalfans). Algemeen kan gesteld worden dat deze kleding het modebeeld van de jaren 80 volgde en bij mannelijke fans vaak speelde met de grens tussen macho en verwijfd. Niet alle fans volgden deze evolutie en al snel ontstond midden jaren 1980 met speedmetal enthrashmetal een tegenhanger voor de glam metal. Veel van deze nieuwe fans trokken het ruwe van de klassieke hard rock kleding nog een stap verder en droegen (jassen of broeken van) legeruniformen, kogelriemen en ofwel legerlaarzen ofwel witte sportschoenen.

Begin jaren 90 hadden beide genres aan populariteit ingeboet, kwam de grunge op en volgden veel nieuwere hardrockers deze trend met opnieuw soberder kleding. Later in de jaren 1990 en in de jaren 2000 kwamen ook nu metal en metalcore op, waarbij het gebruikelijk werd om sportkleding en kaptruien te dragen, maar veel vroegere hardrockfans vonden dat dit nog maar weinig met hun muzieksmaak te maken had en sommigen splitsten zich uiterlijk volledig af van de stroming die hedendaagse metal volgt.

Veel hedendaagse hardrockbands als Triggerfinger en Queens of the Stone Age dragen tegenwoordig bij optredens maatpakken, waardoor het contrast met de oude kledingstijl opmerkelijk is. Tegenwoordig zijn er steeds meer mensen en zelfs artiesten die kiezen voor een kort kapsel (Bruce Dickinson, James Hetfield, Corey Taylor). Ook het kaal worden draagt hier aan bij. In verschillende genres wordt er met al dan niet afschrikwekkende make-up gewerkt, met name in de black metal. Ook shockrockers Alice Cooper, Lizzy Borden en Marilyn Manson maken gebruik van make-up, net als vele glammetalbands, zoals bijvoorbeeld Poison, Motley Crue, KISS, Twisted Sister en L.A. Guns. Tot de dag van vandaag verwarren veel buitenstaanders de kledingstijl frequent met die van Punk of Gothic. Veelvuldig 'over het muurtje kijken' heeft het niet makkelijker gemaakt, om de subculturen consequent uit elkaar te houden. Binnen de Gothic scene spreekt men soms ook sarcastisch over 'gegotiseerde metalheads', wanneer fans van doom metal of gothic metal opduiken op feestjes waar in de eerste plaats New Wave, Gothrock en/of cybergothic gedraaid wordt.

The Brand

Er bestaan veel hardrock cafés, bijv. het commerciële Hard Rock Café is uitgegroeid tot een wereldwijde keten, bestaat uit casino's, hotels en café's. 

     

Tijdloos
De verwachting is dat deze jeugdcultuur nog wel enige tijd zal blijven bestaan. De muziek lijkt relatief tijdloos, omdat er steeds weer nieuwe aanhangers komen van de hardrock. De muziek is trouwens veel moeilijker te spelen dan muziek uit de latere jeugdculturen. Daardoor trekt het meer trouwe fans aan. 

Tegenstanders

'Hardrock is een door Satan gerund kantoor voor de verloedering van de Amerikaanse jeugd. Hardrock is de hartslag van de hel!'. "Wijze" woorden waren dat, van de Amerikaanse schrijver Bob Larson. Die bouwde een complete carrière op met het schrijven van boeken waarin hij verkondigt hoe verderfelijk popmuziek wel niet is, en hardrock in het bijzonder. Een betere aanbeveling kon de muziek zich eigenlijk niet wensen. De vraag is zelfs of een genre als de Black Metal ooit zou hebben bestaan als religieuze groeperingen niet meteen op hun achterste benen waren gaan staan. Hoe het ook zij, sinds het eind van de jaren zestig heeft de popmuziek er een kindje bij. En ook al waren de ouders daarmee niet altijd even blij, de fans stonden er wel degelijk voor in de rij. 

Opleiding

In Eindhoven is in het najaar van 2013 een mbo-opleiding heavy metal gestart, de Metal Factory in Dynamo (een organisatie op het gebied van heavy metal). De opleiding in drie jaar bevat alle facetten van het bestaan als metalmuzikant, niet alleen het muzikale aspect, maar ook het organisatorische, zoals management, het opzetten van een tournee en het regelen van merchandise. Wat betreft muziek wordt ook aandacht besteed aan subgenres en stijlgebonden speltechnieken. Volgens Dynamo is er een duidelijke vraag vanuit de professionele markt naar specifieke musici op het gebied van heavy metal.

De Geschiedenis

De stijl die men hardrock is gaan noemen, is ontstaan uit de rhythm & blues, die ook al had geleid tot de rock 'n' roll. De rock werd harder en 'smeriger', de gitaar kwam meer op de voorgrond, de zang werd schreeuweriger en het volume werd luider. Dit leidde tot het ontstaan van enkele groepen die algemeen worden beschouwd als de grondleggers van het genre. Hardrock ontstaat in de jaren '66/'67 in Engeland met groepen als The Jimi Hendrix Experience, Ten Years After en Cream (met Eric Clapton), bands die blues, r&b en rock & roll gebruiken als basis voor een nieuwe, agressieve en krachtige mengvorm waarin zwaar versterkte, vervormde en solerende gitaren een hoofdrol spelen. Hardrock kent drie vaders: Led Zeppelin, Black Sabbath en Deep Purple. Alle drie afkomstig uit Engeland. Dat land was midden jaren zestig in de greep van de bluesrock. Dat was de Britse vertaling van de Amerikaanse Blues. In de Britse bluesbands lag de nadruk op de elektrische gitaar en daarom was het Britse geluid steviger dan dat van hun Amerikaanse tegenhangers. Zij zijn het namelijk die traditionele elementen uit Amerikaanse rhythm & blues en rock & roll samenvoegen tot een krachtig, zwaar gitaargeoriënteerd geheel. Hoge volumes gaan gepaard met overstuurde en vervormde gitaren wat al snel tot de term power trio leidt. Het zijn echter Britse acts als Deep PurpleLed Zeppelin en Black Sabbath en het Australische AC/DC die de term hard rock in de jaren 70 definitief vormgeven. Daar waar stevig rockende tijdsgenoten als Humble Pie, Grand Funk Railroad en Free vasthouden aan de bluesroots, bedienen zij zich namelijk van harde repeterende gitaarriffs en solide ritmesecties.

   

 

De Verenigde Staten volgen met bands als: Grand Funk Railroad , Blue Öyster Cult, Aerosmith, Kiss en Alice CooperDoor verbeterde versterkers lukt het groepen als The Who, Led Zeppelin en Deep Purple om tijdens hun liveshows een ´muur van geluid´ neer te zetten. De leden van Led Zeppelin beginnen hun carrières in verschillende bluesbands, maar hun nieuwe groep Led Zeppelin speelt net iets harder dan de concurrentie. Gitarist Jimmy Page grossierde in harde rockriffs terwijl Robert Plant zijn onstuimige liefdesleven bezong.  

 

Deep Purple had met Ritchie Blackmore zijn eigen meestergitarist in huis, maar de klassiek geschoolde organist Jon Lord voorzag de eigenwijze gitarist van tegengas. Ondanks het succes van Led Zeppelin en Deep Purple is het vooral Black Sabbath dat als oervader van heavy metal wordt gezien.

 

Dat heeft alles te maken met het duistere imago van de groep uit Birmingham. Black Sabbath zong over angstaanjagende zaken. Wat dat betreft spreken songtitels als Sabbath Bloody Sabbath en War Pigs voor zich. Het idee ontstond toen de vier bandleden een lange rij zagen staan voor een bioscoop. ‘Die mensen staan in de rij om zich bang te laten maken voor een griezelfilm. Laten wij muziek maken waarmee we ze de stuipen op het lijf jagen’, was het slimme idee van de groep. Het sloeg aan. Black Sabbath scoorde een grote hit met Paranoid. Veel critici vonden Black Sabbath slecht, maar met name onder jongens was de groep enorm populair.

 

Eind jaren '70 kreeg de hardrock een nieuwe impuls door het inventieve gitaarspel van Eddie van Halen. Na Jimi Hendrix gaf hij de rockgitaar een nieuwe klank door zijn hamerende stijl en gierende, echoënde glissando's. Je kunt stellen dat de bands het hardrocktijdperk openen door dominant gitaarwerk, dat elektronisch vervormd werd (distortion), vaak met de muzikale kenmerken van de blues. Ook (Hammond)orgels maakten vaak deel uit van de bezetting.  

Aanvankelijk boeken vooral Engelse groepen succes met hardrock. Een Amerikaanse uitzondering is Alice Cooper, een domineeszoon die de wereld over trekt met een theatrale horrorshow waarin zijn bloeddorstige alter ego aan het einde van de show het loodje legt.



Eén van Alice’s succesvolle opvolgers is Kiss, dat midden jaren zeventig met afstand de meest succesvolle hardrockgroep op de wereld is. Reden van het succes zijn niet alleen de poppy hardrocksongs van het kwartet, maar vooral de oogverblindende optredens vol vuurwerk, rookbommen en special effects. Middelpunt zijn de bandleden van Kiss die er met hun beschilderde gezichten eerder doen denken aan exotische ruimtewezens dan aan een band die staat te spelen in de rockbar om de hoek. 

 

"Heavy" Metal 

In de VS wordt hardrock op dat moment ook wel aangeduid als heavy metal, maar de verschillen binnen het genre zijn dan al te groot om alles over één kam te scheren. In Europa wordt er zorgvuldiger met de term omgegaan en staat heavy metal voor muziek die beduidend grimmiger, agressiever, harder en daardoor minder toegankelijk is. De term 'heavy metal' was nog geen gemeen goed in de jaren zeventig. Heavy Metal of metal is een muziekstroming die begin jaren zeventig van de 20e eeuw is ontstaan en voortkwam uit de hardrockmuziek. De populariteit van heavy metal taande aan het eind van de jaren zeventig tijdens de discojaren, maar in de jaren tachtig werd de stijl succesvoller dan tevoren. Het wordt gekenmerkt door agressieve ritmes, zwaar versterkte elektrische gitaren en duistere tonen. Black Sabbath wordt vaak als eerste heavymetalband aangewezen, andere bekende heavymetalbands zijn Manowar, Iron Maiden, Saxon, Accept, Motörhead en Judas Priest. Uit heavy metal kwamen uiteindelijk andere subgenres voort, zoals thrashmetal, deathmetal, powermetal, gothic metal, doommetal, sludgemetal, balck metal en vele andere. Een fan van het metalgenre wordt een metalhead genoemd, soms ook headbanger of metalmaniac.

In metal wordt soms gezongen over eigen of maatschappelijke problemen, soms over religie, en soms over fictionele of macabere onderwerpen.

De term heavy metal werd al eeuwenlang gebruikt in de Engelse staalindustrie, maar in een muzikale context duikt het pas op in 1968, in de tekst van "Born to be Wild" van Steppenwolf. Daarin wordt met "Heavy Metal Thunder" een motorfiets beschreven.Ronnie James Dio, die al vroeg begon met het zingen en spelen van hardere muziek, verwijst naar het nummer. Dio was tevens de tweede zanger van Black Sabbath, dat oorspronkelijk uit Birmingham komt, wat een groot aantal fabrieken had waar zware metalen werden verwerkt en waar ook de heavy metalband Judas Priest vandaan komt. Om onder het zware werk uit te komen ontstonden diverse bands, die vooral harde muziek speelden en hoopten daarmee succes te bereiken (wat sommigen ook lukten) zodat zij dit zware werk niet meer hoefden te doen. Deze bands speelden 'heavy metal'. 

Heavy metal kenmerkt zich door snelheid, meer nog dan hardrock, dat naast snelle nummers ook vaak trage nummers kent. Een groot verschil tussen hardrock  en heavy metal is de harmonie. In de hardrock wordt het powerakkoord veel gebruikt, maar dan vaak in een harmonische reeks. In heavy metal is de muziek minder harmonisch, veel halve tonen achterelkaar en toonsoortwisselingen, iets wat in rock of hardrock zelden voorkomt.

Bij heavy metal ligt ook meer de nadruk op krachtige en snelle ritmes, die door alle muziekinstrumenten worden ondersteund. Vooral door toepassing van een dubbele bassdrum in het drumstel kan de drummer een hoog ritme halen in nauwe samenwerking met de bassist. Ook zijn twee sologitaristen veel voorkomend. Door snelle meerstemmige gitaarpartijen te spelen creëren ze een klanktapijt. In heavy metal hebben veel zangers een soort operastijl, zoals Bruce Dickinson, de legendarische zanger van Iron Maiden 

dio1


 

Ronnie James Dio, zanger van onder andere ElfRainbowBlack SabbathDio en Heaven and Hell.  Was tijdens zijn leven al een legende en stond jaren bekend als  een van de beste hardrockzangers. Vlak voor zijn dood op 8 April ontving hij nog de Golden God Award voor beste zanger. Dit was tevens zijn laatste publieke optreden. Tot 1 week voor zijn dood Op 16 mei, was de 67 jarige zanger nog bezig met studio opnamen, hij overleed aan maagkanker, dat in november 2009 was geconstateerd. Aanvankelijk leek het erop dat hij aan de beterende hand was. Een zomertour met Heaven and Hell werd gepland in 2010, helaas heeft het nier zover mogen komen. Dio was de heruitvinder van devils horn een metal-handsymbool.

 

  Ronnie James Dio (10 juli 1942- 16 mei 2010)


Een zangstijl die ook veel voorkomt is grunt, vrij vertaald "grommen", maar in dat geval spreekt men vaak van bijvoorbeeld black metal of deathmetal in plaats van heavy metal.

Buitenstaanders snappen niet eens dat er een verschil is. Maar voor de fans is het verschil tussen hardrock en heavy metal vaak net zo duidelijk als tussen thee en koffie of tussen soul en rhythm & blues. Wat hardrock en heavy metal gemeen hebben is dat in beide genres het volume een belangrijke rol speelt, dat er meer aandacht is voor showelementen en dat er ruimte is voor individuele virtuositeit. Dat uit zich via zangers die de extremen van hun bereik opzoeken en een aardige dosis solo's, met name op gitaar. In de metal ligt de nadruk op het 'boze' element, met donkere geluidsmuren en loodzware of supersnelle drumritmes. In de hardrock staat de melodie centraler en is er tevens plek voor het ventileren van andere emoties dan het uiten van pure agressie.

De Jaren 80

Deze groepen vertonen veel overeenkomsten maar ook veel verschillen, zowel muzikaal als bij hun imago en teksten. Black Sabbath onderscheidde zich van de rest door te flirten met het occulte, en hun muziek klonk heel duister en log. Led Zeppelin kende meer blueselementen, en de teksten waren veel lichtvoetiger dan Black Sabbath. Deep Purple onderscheidde zich dan weer door meer klassieke invloeden en hun gebruik van keyboards.

 Tot midden jaren tachtig geniet hardrock een haast mystieke undergroundstatus en staat de liefhebber bekend als fanatiek en loyaal. De muziek komt aanvankelijk nauwelijks aan bod op radio en tv waardoor men is aangewezen op zelfonderzoek. Dit leidt tot een zekere subcultuur waar informatie gretig over en weer wordt uitgewisseld. In dat opzicht vervullen vakbladen als Aardschok (Nld) en Kerrang (UK) een belangrijke functie. De toewijding van de fans wordt door de bands terugbetaald middels energieke optredens waarbij het show element vaak een grote rol speelt. Tekstueel handelt het binnen het genre veelal om de leuke dingen des levens, maar er wordt ook veelvuldig geflirt met fantastische en duivelse thematieken. Een maatschappijkritisch aspect is het genre aanvankelijk vreemd, maar met het ontstaan van een aantal vernieuwende crossovers in de jaren tachtig komt daar verandering in. Hardrock is overwegend blanke muziek, zowel qua muzikanten als publiek, die aanvankelijk zwaar wordt geassocieerd met ruige, lang behaarde types, gekleed in leren jassen en met vale, met emblemen beplakte spijkerjacks. Waarin weliswaar een zekere waarheid schuilt, maar daarentegen mag ook de hoge arbeidsethiek van deze klasse niet onbesproken blijven. Als eind jaren tachtig de grote radiostations en een muziekzender als MTV de hardrock omarmen, breekt het genre ook door bij een groter publiek en verdwijnen de grootste vooroordelen. 

Ontwikkeling Genres gedurende jaren 90

Hardrock ontwikkelt zich vervolgens snel en er ontstaan al snel een aantal herkenbare subgenres. In Nederland is eind jaren zeventig nog niets noemenswaardigs zichtbaar, maar hoe anders is dat in Amerika waar zich AOR (adult orientated rock) heeft ontwikkeld. Melodieuze, meezingbare en bij vlagen spankelende muziek met zang die zich voornamelijk in de hoogste regionen bevindt. Belangrijke exponenten zijn Boston, Journey, Survivor, Toto en Foreigner. Vanwege de grote populariteit (in de VS is de muziek wel veelvuldig op de radio te horen) wordt AOR ook wel aangeduid als stadionrock. De band die tot op heden nog de hitlijsten weet te bestormen is Bon Jovi , ondanks dat begin jaren negentig de populariteit af nam, weet Bon Jovi deze tijden goed door te komen. Er vliegen ruim 90 miljoen exemplaren over de toonbank in de jaren 80 en 90.


Gedurende de jaren tachtig en negentig blijft de commerciële hardrock en metal in de Verenigde Staten (voornamelijk bij de blanken) populair. Midden jaren tachtig halen Amerikaanse melodieuze hardrock- en heavy-metalbands als Journey, Survivor en Whitesnake naast de glam-rockers van Mötley Crüe en Poison in eigen land enorme albumverkopen mede dankzij het draaien van de platen op de radio. Eind jaren 80 en begin jaren 90 beleeft de muziekstroming zijn hoogtepunt. Whitesnake met de nederlandse gitarist Adje Vandenberg in de gelederen scoort hit naar hit. Ook MTV speelt hier handig op in zodat diverse bandjes hiervan profiteren. Een van de weinig topacts uit de jaren 80, die de jaren goed heeft doorstaan is ongetwijfeld Bon Jovi. 

 De nieuwe stroom van Britse Heavy Metal in het begin van de jaren tachtig, gedeeltelijk gevoed door de agressie van de punk, biedt ruimte aan bands als Def Leppard, 

Iron Maiden en Saxon, waarvan sommige tot grote hoogten zullen stijgen en andere niet verder komen dan hun eigen fanclub. De nieuwe stroom heeft op haar beurt in de Verenigde Staten weer een reactie tot gevolg. Een groep als Metallica is er bij haar oprichting direct door beïnvloed. Ook heavy-metalacts uit Europa mogen zich in de warme belangstelling van een jonge generatie Amerikaanse metalmuzikanten verheugen.

Zij worden op de voet gevolgd door de jonge generatie millionsellers, waartoe Dream Theater, Extreme, Skid Row en Guns N' Roses behoren, alsmede Queensrÿche, dat een brug slaat tussen symfonische popmuziek, metal en hardrock.

De groep Europe bekend van “The final Countdown” steekt Bon Jovi in populariteit naar de kroon. Beide laatste bands maken dat ook Europa uiteindelijk massaal door de knieën gaat voor hardrock. Toch duurt ook deze situatie niet eeuwig; eind jaren tachtig wordt het namelijk de tot 'grunge' gedoopte muziek van Nirvana, Pearl Jam en andere jonge gitaarbands die de platenindustrie en de platenkoper op de been brengt. Terwijl bands als Bon Jovi en Van Halen goed blijven verkopen. 

Groepen die het in de jaren tachtig voor gezien houden komen weer bij elkaar.  De oudere generatie (het immer invloedrijke Black Sabbath, Deep Purple, Aerosmith) houdt zich wonderwel staande en minder bekende bands blijven vooral in Duitsland en de Oostbloklanden populair. 

Een andere stroming die populariteit geniet in de VS is southern rock; een broeierige mix van blues, boogy en hardrock geworteld in het landelijke zuiden van de VS. Verder maken controversiële shockrockers als Alice Cooper en Kiss furore in het puriteinse Amerika met hun theatrale voorkomen.     

     Europa

Europese hardrock is, in tegenstelling tot de Amerikaanse AOR, beduidend steviger van karakter. Succesvolle bands eind jaren 70 zijn Def Leppard  en de Scorpions. Begin jaren tachtig breekt er een periode aan dat meerdere bands doorbreken, zoals Europe. In navolging van deze bands is er in de jaren 80 een behoorlijk stroming van Europese kwaliteits hardrockbands, zoals het Britse FM en het Zweedse Talisman. Bands als UFO (Michael Schenker) en Scorpions zijn avontuurlijk, venijnig en beduidend meer gitaar gericht. Iets wat zeker geldt voor het Ierse Thin Lizzy (Gary Moore) dat Keltische invloeden integreert en baanbrekend tweestemmig gitaarspel neerzet. Het grote succes is er voor Gary Moore wanneer deze UFO verlaat. De combinatie van Moores gitaarspel en Lynotts stem leverden de single Parisienne Walkways (van het album ‘Back On The Streets’) op dat in april 1979 de Britse top tien haalde. Zijn eerste hit scoort hij met "Out In The Fields", wederom met Thin Lizzy maatje Phil Lynott. De naar de VS geëmigreerde Nederlandse broers Eddie en Alex van Halen halen eind jaren zeventig wereldfaam met Van Halen. Eind jaren 80 begin jaren 90 weet het amerikaanse Mr.Big (Paul Gilbert) Europa te veroveren al is dit succes maar van korte duur.  Hoewel Yngwie Malmsteen binnen het genre uitgroeit tot supergistarist weet hij buiten de scene niet door te breken.

Op 6 februari is de vermaarde Noord-Ierse rockgitarist Gary Moore op 58-jarige leeftijd overleden, tijdens zijn vakantie in een hotel in Spanje. Hij overleed aan een hartaanval. (4 april 1952 - 6 februari 2011) 

       

Nederland

Het duurt tot 1980 voordat er in Nederland zelf hardrock van niveau wordt gemaakt. Tot de vaderlandse pioniers behoort in ieder geval Picture dat begin jaren tachtig een uitstekende live reputatie opbouwt. De muziek van de formatie uit Dordrecht valt ergens tussen hardrock en metal in en mede daardoor klinkt de band vrij uniek. Naast Picture behoren ook Bodine, Helloïse en niet te vergeten Vandenberg tot de grondleggers van de vaderlandse hardrock. Voor het grootste Nederlands succesverhaal (Van Halen niet meetellend) tekent echter Vandenberg dat met de albums Vandenberg (1982), Heading for a storm (1983) en Alibi (1985) een drietal fantastische, zeer complete platen uitbrengt. Met de single Burning Heart en Different Worlds worden radiohits gescoord en als de band rondom stergitarist Ad Vandenberg (die eind jaren zeventig zijn naam vestigt met het bluesy Teaser) ook in de VS voet aan de grond krijgt als voorprogramma van de dan al legendarische Ozzy Osbourne, lijkt het er even op dat de band het unieke overzees succes van de Golden Earring gaat evenaren. In Japan en Nederland gaat het de band voor de wind, maar een wereldwijde doorbaak zit er uiteindelijk niet in. In 1986 verlaat zanger Bert Heerink de band om na een kortstondige flirt met Picture vooral naam te maken als zanger van commercials en een Nederlandstalig repertoire.

 Als gitarist Ad Vandenberg, wiens ster snel rijzende is, in 1987 toetreedt tot de internationaal vermaarde bluesy hardrock formatie  Whitesnake is het hoofdstuk Vandenberg definitief afgesloten, hij maakt nog wel een tussenstap met zijn eigen project Manic Eden. Echter in 2011 gloort er weer hoop, Adje Van den Berg, geeft aan weer terug te komen in muziekwereld. In november 2013 volgt de aankondiging van zijn nieuwe band Vandenberg's Moonkings. De release zal volgen in februari 2014.

Als er één band is die de vruchten plukt van bovengenoemd pionierswerk dan is dat Vengeance uit Waalwijk. Onder aanvoering van de charismatische zanger Leon Gowie fungeert deze formatie tussen 1984 en 1989 als vaandeldrager van de vaderlandse hardrock. Platen als We Have Ways To Make You Rock, Take It Or Leave It en Arabia staan vol met onvervalste, ambachtelijke hardrock en zijn mijlpalen binnen het genre. Ook in Duitsland krijgt deze feestelijke band een stevige voet aan de grond. 

 

Helloïse is de Vaandeldrager van de melodieuze hardrock zoals die halverwege de jaren tachtig in Nederland gemaakt wordt. Het debuut in 1985 is veel belovend simpelweg getiteld "Helloïse", maar weet internationaal geen potten te breken. Ze weten wel de halve finale te bereiken van de grote prijs van Nederland. Hierna krijgt de band de band een platendeal. In 1986 komt de opvolger Polarity, wederom een uitstekend album, maar het succes blijft beperkt. In 1998 komt de bent terug met nieuw materiaal, na hun reünie tour met het album "A Time And A Place For Everything". In 2001 krijgt het een vervolg met "Fata Morgana" een meer progressief album. In 2013 volgt er dan nog een afscheidsconcert.

Bescheiden buitenlands succes is er eind jaren tachtig verder voor de formaties Zinatra en Sleeze Beez die beide op de Amerikaanse leest geschoeide hardrock maken. Zinatra lijkt eind jaren tachtig het Limburgs antwoord op de op dat moment razend populaire mooie jongens bands als Bon Jovi en Europe. Het titelloze debuut, opgenomen in de beroemde Wisseloord studio, klinkt als een klok, maar helaas contrasteert de professionele vorm met de magere muzikale inhoud. In Zuid America worden echter grote successen gehaald en in Nederland reikt de single Love Or Loneliness tot de 19e plek in de hitlijst. Met de komst van toetsenist Robby Valentine wordt er in compositorisch opzicht een flinke stap voorwaarts geboekt, zoals te horen op het tweede en tevens laatste album The Great Escape uit 1991. Zanger Jos Mennen vormt hierna zijn eigen band Mennen. Daarnaast zijn er nog bands zoals Emergency en 1st Avenue, die het proberen allemaal met uitstekende albums, maar blijven bij een klein publiek.

 

 Adje (Adrian) Vandenberg, is naast gitarist ook nu een benadigd kunstschilder (Achtergrond schilderwerk "Manic Eden"). Het schilderij is gebruikt als cover voor het album Manic Eden, een project van Adje Vandenberg, met voormalig Whitesnak-leden Rudy Sarzo (bas), Tommy Aldrigde (drums). Op zang werd Ron Young binnengehaald van Little Ceasar.  

 

 

 

Internationaal kan traditionele hardrock steevast op een vast en trouw publiek rekenen, maar in Nederland gebeurt er in de jaren negentig maar weinig. Met misschien de uitzondering van Within Temptation, die met de single "Ice Queen" veel airplay krijgen en de doorbraak is een feit. De band is dan ook in de jaren negentig het exportproduct op muziekgebied van Nederland. In het kielzocht weten daar ook andere bandjes van te profiteren, zoals After Forever, Epica en Delain. 

Delain is opgericht in 2002 door Martijn Westerholt. Hij verliet een jaar eerder Within Temptation omdat hij leed aan de ziekte van Pfeiffer. Ze brachten in dat jaar ook een demo uit, getiteld Amenity. In 2005 begonnen de opnamen van het debuutalbum, nadat ze door Roadrunner Records gecontracteerd waren.Delain begon als een project waarvoor Westerholt verscheidene muzikanten uitnodigde. Met deze projectleden werd het debuutalbum Lucidity opgenomen. Charlotte Wessels werd de hoofdzangeres, die op de meeste nummers te horen is.Pas later werd er, om ook live op te kunnen treden, een vaste band gevormd. Naast Martijn Westerholt en Charlotte Wessels bestond deze uit Ronald Landa (grunts en gitaar), Rob van der Loo (basgitaar) en Sander Zoer (drums).Tot de zomer van 2007 maakte gitarist Ray van Lente deel uit van de band. De band speelde verder met één gitarist. Ronald Landa stapte in 2009 uit de band om zijn muzikale dromen te volgen. Het tweede album van Delain, April Rain, kwam op 20 maart 2009 uit. In vergelijking met het eerste album zijn er weinig gastoptredens; alleen Marco Hietala (zang), Maria Ahn (cello) en Guus Eikens (gitaar) vervullen een gastrol.


Oud vengeance gitarist Arjen Lucassen, maakt nog wel furore met diverse projecten en krijgt internationaal veel waardering. Op zijn albums zijn dan ook diverse grootheden in de metal en hardrockwereld te bewonderen. Een band als The Gathering is misschien internationaal nooit helemaal doorgebroken, maar hadden in de beginjaren een eigen modern geluid met als zangeres Anneke van Giersbergen.

Naast Vengeance en Helloïse, die middels een reünie eind jaren negentig weer bijelkaar komen en nog lange tijd de Nederlandse podia weten te beklimmen, kondigt zich in 2013 de comeback aan van Nederlands gitaartrots Adje Vandenberg. Het duurt nog tot 2014 wanneer hij met zijn band de Vandenberg's Moonkings zijn eerst langspeler weet te presenteren. Gelukkig vind er in 2017 een vervolg met het album "MKII". En gaan de heren weer op tournee. Maar ook in het buitenland weten ze te scoren in Japan halen ze zelfs met hun eerste album een nummer 1 notering. Maar ook in Duitsland, Engeland, Belgie en Frankrijk wordt de band uitgenodigd.

Grunge

 De markt voor traditionele hardrock is echter gekrompen en het is de begin jaren negentig door bands als Nirvana en Pearl Jam ingezette grungebeweging die het genre de kop lijkt te kosten. 

Grunge heeft een ongekende aantrekkingskracht op de jeugd, een ontwikkeling waar de muziekindustrie vol op inspeelt. Een grote verplaatsing van de aandacht is het gevolg en traditionele hardrock maakt in de jaren negentig ongekend zware tijden door. Naast het in populariteit grossierende grunge wordt daarna ook veel terrein ingeleverd aan een aantal verfrissende crossovers, waarvan punkcore en nu metal de belangrijkste zijn. 

 Anno 2004 staat het aanbod van traditionele hardrock van vaderlandse bodem op een laag pitje, dit in tegenstelling tot de metalscene die floreert als nooit tevoren. 

Wat tevens geldt voor genres als retro en stoner, beiden herkauwend op de jaren zeventig. Internationaal gezien heeft hardrock het grunge tijdperk en de nu metal golf echter overleefd, en Amerikaanse hardrockbands als Bon Jovi en Aerosmith zijn nog steeds uitstekend verkopende artiesten. 

Thematiek

Het thema in heavy metal muziek behelst vaak dramatische en psychologische aangelegenheden als horror, mythologie, oorlog, religie en nihilisme, Maar ook vaak onderwerpen als persoonlijke ontplooiing en zelfverbetering. Heavy Metal zet zich af tegen de gevestigde orde met name religie zoals openlijke aanbidding van satan, maar de meeste bands doen dat als "image" en vaak als zelfspot van het genre. Veel heavy metal muziek heeft een politieke boodschap. Daarnaast is het nummer "For the greater good of God" van Iron Maiden een voorbeeld van de veelgebruikte stelling dat religie mensen aanzet tot geweld, door een opportunistische interpretatie van bijvoorbeeld 'heilige' teksten.

Kenmerken Aldut Oriented Rock

Album-oriented rock of adult-oriented rock (AOR) is een verzamelnaam voor de omstreeks 1975 populair geworden muziekstroming waarbij radiostations focusten op commercieel geproduceerde rockmuziek.   Het is een hitparadevriendelijke variant van hardrock. De muziek kenmerkt zich door relatief korte, goed in het gehoor liggende nummers die getekend worden door harmonische zang en een bombastische productie. Bovendien zijn de teksten minder ingewikkeld of duister dan bij verschillende hardrockbands het geval is.De stroming ontstond omstreeks 1975 toen radiostations in Amerika minder progressieve rock gingen draaien en zich meer concentreerden op kortere, beter in het gehoor liggende muziek. De stroming is vooral in Amerika mateloos populair, toch weten enkele bands hier ook voet aan wal te krijgen en weet in enkele gevallen zelfs de hitparade te bereiken. 

Kenmerken Progressieve Rock

 (ook wel prog of progrock genoemd) is een vorm van rock georiënteerde kunstmuziek die opkwam in de jaren 60 en haar hoogtepunt bereikte in de jaren 70 en 80. Progressieve rock werd geboren vanuit de wens om geen rekening te willen houden met belemmeringen die gelden voor populaire muziek, zoals eenvoudige teksten, en korte nummers die op de radio worden uitgezonden.

 Er zijn bepaalde aspecten in de progressieve rockmuziek die kenmerkend zijn voor het genre. Niet elke band zal al deze aspecten hebben, en de lijst is ook onvolledig, maar ze komen wel opvallend vaak voor. 

  • Lange composities, soms meer dan 20 minuten, met soms ingewikkelde melodieën, ritmes en harmonische ontwikkeling. Vaak worden deze muziekstukken epics genoemd. Deze stukken zijn niet erg commercieel, omdat liedjes op de radio in de regel tussen de 3 en 5 minuten duren. Gerelateerd aan de lange composities zijn de zgn. suites - stukken die zijn opgebouwd uit kortere delen, vaak met elk hun eigen titel. De hechtheid in de muzikale relaties tussen deze delen is zeer verscheiden. Soms bestaan er nauwelijks muzikale relaties tussen de delen, en werden de delen samengesteld voor het vertellen van een verhaal of voor atmosfeerverandering. In andere gevallen volgt de componist een klassieke toenadering, met hoge eisen aan interne relaties. 
  • De teksten zijn ingewikkeld en soms ondoorgrondelijk voor de luisteraar, met vaak onderwerpen als sciencefiction, fantasie, geschiedenis, religie, oorlog en chaos. Zelden zul je nummers tegenkomen, zoals wel in de popmuziek, over liefde en seks, en nog veel minder over onbetwistbare dagelijkse dingen als dansen en auto's.Veel prog-rockbands willen met hun teksten commentaar geven op de maatschappij, maar zijn zelden direct politiek. Wel willen ze mensen vaak meer laten nadenken over allerhande thema's. 
  • Conceptalbums is gerelateerd aan de teksten: Een conceptalbum is een album waarvan de nummers allemaal gaan over hetzelfde onderwerp, en vaak een verhaal vertellen. Soms wordt dit aangeduid met de term rock opera
  • Prominent gebruik van ongebruikelijke instrumenten en ongebruikelijke zangstijlen. Niet-Westerse instrumenten en percussie, alsmede Westerse toetseninstrumenten als synthesizer, piano, Hammond-orgel en Mellotron zijn meer prominent in prog dan in andere rockgenres. Zang wordt vaker dan in andere populaire muziek gekenmerkt door meerstemmigheid, eventueel polyfonisch en soms met kontrapunt. Stemgebruik vertoont verscheidenheid, vaak binnen één stuk, zowel qua dynamiek als klank. Wellicht verrassend is dat het gebruik van orkesten en koren minder voorkwam in de prog-rock van de jaren 60 en 70 dan gedacht. Vaak werden deze geluiden elektronisch nagebootst door middel van bijvoorbeeld een Mellotron. 
  • Ongebruikelijke maatsoorten, ritmetechnieken, toonladders en afstemming. De prog-rock staat wel bekend om het gebruik van afwijkende maatsoorten en veel tempowisselingen binnen een nummer. 
  • Een extreme variabiliteit van geluidsterkte, van fluisterstil tot zeer luide passages binnen een nummer. Karakteristiek is dat daardoor de aandacht op de muziek wordt gevestigd. 
  • Invloeden vanuit de klassieke muziek. Er wordt  veel inspiratie opgedaan in de klassieke muziek en in nummers verwerkt zonder dat het oorspronkelijke stuk direct herkenbaar is. 
  • Het visuele aspect zoals de podiumact, maar ook het artwork is opmerkelijk.
  • Voorbeelden van Conceptalbums zijn o.a. : van Queensryche de albums Operation Mindcrime I en II en American Soldier. Dream Theater leverde eveneens een klassieker af met Scenes From A Memory. Voor de Amerikaanse opponenten doet het Scandinavische Seventh Wonder zeker niet onder met hun conceptalbum Mercy Falls.

 Fates Warning levert met Paralles een prima thema-album af.

          

 

Klassieke Progressieve Rock

De klassieke progressieve rock zelf ontwikkelt zich vanaf 1969 eerst voornamelijk in Engeland, en bereikt een hoogtepunt in de jaren zeventig met als belangrijkste bands Genesis, Jethro Tull, King Crimson, Pink Floyd en Yes

Naarmate de jaren zeventig vorderen, gaat de stijl steeds meer aan het eigen gewicht ten onder. Bands bestaan vaak weliswaar uit vaardige muzikanten, maar in 1977 zorgt de punk voor een omwenteling en verschuift de waardering van critici en publiek van perfectionische, pretentieuze muziek naar rauwe expressieve, primaire 3-akkoorden rock. Rond 1980 is de stijl op sterven na dood. Slechts enkele bands blijven doorgaan, anderen wijzigen hun muzikale koers. De bands blijven succesvol voor het trouwe publiek. Op enkele uitzonderingen na (zoals Pink Floyd en Genesis) is het grote mainstream succes van de bands echter voorbij. 

 

Neo-Prog en Retro-Prog

Een opleving van de stijl volgt enkele jaren later, met bands als Marillion, Saga,  Arena , Porcupine TreeGPS, Transatlantic en IQ. Van een progressieve stijl is dan geen sprake meer doordat veel bands die tot deze Neo-Prog behoren sterk teruggrijpen op de muziek van oorspronkelijke bands zoals Genesis, en dus weinig origineel zijn.

Hoewel in de jaren 80 en 90 veel van de oude bands een comeback maken is prog-rock een wat geforceerd aandoende stijl geworden voor een beperkte groep liefhebbers, die weinig invloed meer uitoefent op de rest van de muziekwereld. Pas in de jaren 90 kan er weer van een opleving in artistieke zin gesproken worden, door bands als Porcupine Tree, Spock's Beard / Neal Morse en TransAtlantic

      

Medio jaren '90 werd ook Progressieve metal - Progrock met heavymetalinvloeden - populairder.Progressieve metal (progmetal) is de metalvariant van de progrock. Kenmerkend zijn de typische drumpatronen met snelle, vreemde tempowisselingen, complexe songstructuren, technisch hoogstaande instrumentale beheersing en nadruk op lange composities, die vaak gevat zijn in conceptuele verhaallijnen. Daarnaast is evenals in de progrock een grote invloed merkbaar uit technische dan wel muziekthematische standaarden uit de klassieke muziek.

Progmetal heet ook wel "The Thinking Man's Metal" (metal van de denkende man), wat niet alleen refereert aan de complexiteit en intelligentie van de muziekstijl, maar ook aan het levende stereotype van de fans.

Progmetalbands kunnen qua geluid zeer van elkaar verschillen, en er is een ontelbaar aantal subgenres op te sommen. Invloeden komen uit allerlei hoeken: Tool haalt het onder andere uit de New Age Muziek, Dream Theater uit de jazz, Symphony X gebruikt klassieke muziek, Opeth deathmetal en Devin Townsend ambient.

 

Het Amerikaanse Dream Theater, Queensryche, Rush, Savatage, Shadow Gallery en Fates Warning met hun bekende virtuositeit, zorgden voor een opleving van het genre. Ook mag een nieuwe lichting van talentvolle bands niet vergeten worden, zoals Redemption, OSI en Symphony X.

 Bands als het Nederlandse Ayreon, met zijn symfonische spacy rock-opera's, zorgen voor verfrissing in het genre. Ook andere bands in Europa zetten zich op de kaart, met bands als Masterplan, Vanden Plas, Allen & Lande , en Threshold worden meesterwerkjes afgeleverd. Vooral halverwege de jaren negentig komen veel van deze talentvolle bands uit Scandinavie, zoals Seventh Wonder, Pagan's Mind, Silent Call, Aspera, Circus Maximus en Vindictiv.  

 

Gothic.

Een opvolger van een metalstroom, waarbij de muziek wordt aangevuld met toetsenpartijen, violen en heldere (dames)zang soms gebaseerd op de klanken van de gotische kerkmuziek. Hierbij gaat men qua kledingstijl terug naar de middeleeuwen en Gotiek. Evanescence,The Gathering, Orphanage, Within Temptation en Delain zijn voorbeelden van Gothic metalgroepen.

Within Temptation Met de cd Mother Earth in2000 ging de band een nieuwe kant op, zij lieten de grunt achterwege en maakten meer bombastische keltische rock dan metal. De single Ice Queen werd geheel onverwacht een hit, hij was al een half jaar uit toen radio 3FM hem uitkoos als Megahit en het balletje ging rollen. En werd hiermee nederlands grootste export product op muzikaal gebied.

  Kruisingen (Crossovers)

Aan de westkust van Amerika zijn het groepen als Red Hot Chili Peppers, Fishbone en Primus die de gemoederen van funk-, metal en nog veel meer muziekfans weten te verhitten. Hoe hip hop, hardcore en metal samen kunnen gaan bewijzen groepen als Rage Against The Machine, Dog Eat Dog, Biohazard, Korn, Deftones, Sugar Ray en Limp Bizkit 

 

White Metal (Relipop)

Een vorm van christelijke popmuziek is het zogenaamde hedendaagse christelijke muziek (Engels: Contemporary Christian music; afgekort tot CCM). Deze term dook voor het eerst op in de tweede helft van de jaren 70 van de 20e eeuw en wordt in Nederland meer algemeen omschreven als relipop. De term refereert in Amerika in het bijzonder aan relipop en -rockmuziek en opwekkingsmuziek uit de muziekindustrie van Nashville (Tennessee) en geldt daar niet voor alle populaire muziek die verbonden is met het christendom. Zo vallen reli-punk, -hardcore, en -hiphop buiten die term, net als mainstream-artiesten zoals Bob Dylan, The Byrds of U2 ondanks de christelijke thema's in hun teksten. Binnen het metalgenre heet de relipopmuziek White Metal (als tegenhanger van het zogenaamde black metal).

White metal, christian metal of christelijke metal is de verzameling metalmuziek getypeerd door de christelijke thematiek en teksten, en niet zozeer door het geluid of de muzikale invloeden. De gemaakte muziek heeft soms tot doel het christelijke evangelie uit te dragen, en een positief alternatief te geven voor de vaak negatief en depressief beladen seculiere vormen van metal.

De eerste white metal-/rockbands ontstonden in de jaren '70. Pioniers uit die tijd zijn Petra, Jerusalem, Ressurection , White Heart en Larry Norman.


In de jaren 80 werd dit genre vooral bekend door reli-rockband Stryper. Zij combineerden hardrock in de stijl van Bon Jovi, Poison, Whitesnake etc. met christelijke teksten.Tijdens optredens werden bijbels uitgedeeld etc.

De band maakt indruk in het Los Angeles metalclubcircuit, bassist Tim Gaines vult de band aan en na een deal met Enigma Records verschijnt Strypers debuut: het minialbum The Yellow And Black Attack. De titel verwijst naar de geel en zwarte outfits waar de muzikanten zich elke show in vertonen.

Strypers derde album, To Hell With The Devil (1986), is het meest succesvolle album. De plaat heeft drie maanden nodig om de platinumstatus te bereiken. Uiteindelijk worden er bijna twee miljoen van verkocht en levert het album ook een Grammynominatie op. De nummers Free en Honestly worden veel aangevraagd op MTV en dat zorgt ervoor dat Stryper als eerste christelijke band veel airplay krijgt op de zender. Maar ook andere bands profiteerde van het succes, zoals Novella, Nouveaux, Guardian, Holy Soldier, Idle Cure, Bloodgood, Bride etc.